Innovatieaftrek vervangt octrooiaftrek

De fiscale stimulans voor de verwerving en het gebruik van octrooien, de zogenaamde octrooiaftrek, was bijzonder interessant. Misschien té interessant, want Europa vroeg in 2016 om het systeem op te doeken. België verving de octrooiaftrek door de zogenaamde innovatieaftrek. De overgangsregeling voor de octrooiaftrek kwam op 30 juni dit jaar ten einde. Een goede gelegenheid om de innovatieaftrek nog eens van dichtbij te bekijken.

Sinds 2016

De innovatieaftrek werd ingevoerd in 2016 en vervangt sinds 1 juli 2016 de octrooiaftrek. Die octrooiaftrek was vooral gekoppeld aan inkomsten uit octrooien. De innovatieaftrek is een belastingvrijstelling die toepassing is op inkomsten uit intellectuele eigendomsrechten, wat ruimer is dan octrooien.

Komen in aanmerking voor de innovatieaftrek:

procesinnovatie;

kwekersrechten en weesgeneesmiddelen;

auteursrechtelijk beschermde computerprogramma's, met inbegrip van een afgeleid werk of een aanpassing van een bestaand computerprogramma;

van overheidswege toegekende data- en marktexclusiviteit;

octrooien en aanvullende beschermingscertificaten (de ‘zgn. ABC's’).

De vennootschap moet de volle eigenaar, mede-eigenaar, vruchtgebruiker, licentiehouder of rechtenhouder zijn.

De inkomsten kunnen allerlei benamingen krijgen: royalty’s, vaste vergoedingen, voorwaardelijke vergoedingen…

De innovatieaftrek is ook van toepassing op de schadevergoedingen wegens een inbreuk op het intellectuele eigendomsrecht, en zelfs op de opbrengst van de overdracht ervan.

Innovatieaftrek is ook mogelijk als de vennootschap het intellectueel eigendomsrecht zelf gebruikt. In dat geval kijkt de fiscus naar de hypothetische licentievergoeding die de vennootschap zou hebben ontvangen als ze een licentie had toegekend aan een derde partij.

Berekening

De vrijstelling wordt berekend volgens de volgende formule:
netto innovatie-inkomsten x 85% x nexus-breuk’.

Deze formule bestaat uit drie bestanddelen.

Netto inkomsten: De inkomsten uit de intellectuele eigendomsrechten, zoals hierboven opgesomd, moeten verminderd worden met de gerelateerde kosten. We denken daarbij aan de loonkosten voor de wetenschappers, maar ook aan de afschrijvingen. Dat is een belangrijk verschil met de vroegere octrooiaftrek.

85%: Op wat overblijft wordt een vrijgestelde som van 85% berekend. Onder het stelsel van de octrooiaftrek bedroeg die vrijstelling maar 80%.

Nexus-breuk: De nexus-breuk zorgt ervoor dat de innovatieaftrek enkel toegepast wordt op de inkomsten die direct voortkomen uit de octrooien waarvan de eigenlijke activiteiten van onderzoek en ontwikkeling door de vennootschap zelf werden uitgevoerd.
In de teller van de breuk staan de uitgaven voor R&D die de vennootschap ofwel zelf heeft gedaan, ofwel heeft betaald aan niet-verbonden ondernemingen. In de noemer staan dezelfde uitgaven, plus de betalingen aan verbonden ondernemingen en uitgaven voor de verwerving van het intellectueel eigendomsrecht. Het bedrag in de teller mag met 30% verhoogd worden als de belastingplichtige vennootschap voortbouwt op een verworven intellectueel eigendomsrecht of als zij die R&D-activiteiten uitbesteedt aan verbonden ondernemingen.

Modaliteiten

Zoals enkele andere vrijstellingen en aftrekken in de vennootschapsbelasting is de innovatieaftrek niet mogelijk ten aanzien van ontvangen abnormale of goedgunstige voordelen, van toekende geheime commissielonen, bij niet-naleving van de investeringsverplichting en de onaantastbaarheidsvoorwaarde inzake de investeringsreserve,…

Als de vennootschap onvoldoende winst heeft gemaakt, kan ze de niet-gebruikte vrijstelling overdragen naar de volgende belastbare tijdperken. Maar er zijn beperkingen op het bedrag dat gebruikt mag worden als overgedragen innovatieaftrek. En als de onderneming wordt overgedragen (controlewijziging), kan de overgedragen aftrekbare innovatieaftrek verloren gaan.

Rulingcommissie

Het lijkt aangewezen om dossiers inzake innovatieaftrek vooraf aan de rulingcommissie voor te leggen. Dat is niet verplicht, maar maakt het achteraf veel gemakkelijker, onder meer bij een eventuele controle. De rulingcommissie heeft ondertussen al heel wat ervaring met dit soort aanvragen, want de innovatieaftrek lijkt een erg succesvolle investeringsstimulans te zijn.

Nieuws

Sinds 1 januari 2022 geldt er in het Vlaams gewest, bij overdracht van een niet-residentieel gebouw, een verplichting om het gebouw te “renoveren”. Dit betekent dat bepaalde installaties moeten vervangen worden binnen de 5 jaar na de overdacht. Daarnaast moeten de gebouwen voldoen aan enkele minimale energievereisten, ook binnen de 5 jaar na de overdracht.

Eind 2021 pakte de wetgever uit met een wet die onze mobiliteit moet vergroenen door enerzijds de fiscale aftrek van voertuigen op fossiele brandstoffen af te schaffen, en door anderzijds de investeringen in verplaatsingen zonder C02-uitstoot aan te moedigen. Zo genieten ondernemingen een verhoogde aftrek voor de installatie van laadpalen. Particulieren hebben recht op een belastingvermindering. Maar hoe zit het met het btw-aspect van die laadpalen?

Als een vennootschap betalingen doet aan personen of vaste inrichtingen gevestigd in een belastingparadijs, dan moet ze dat aangeven. De administratie gaf onlangs wat meer inzicht in wat dat precies betekent…, volgens de fiscus althans.